Sindirim sistemi endoskopileri

Sindirim sistemi endoskopileri

Sindirim sistemi endoskopileri, kişilerin sindirim yolunun iç yüzeyini doğrudan görüntülemek ve ihtiyaç duyulduğunda tedavi uygulamak veya biyopsi almak için yapılan tıbbi işlemlerdir. Erken teşhis edilmezse ilerleyebilecek ciddi hastalıkların önlenmesinde önemli faydalar sağlarlar.

  1. Üst Sindirim Sistemi Endoskopisi (Özofagogastroduodenoskopi / Gastroskopi)
  • Ne amaçlanır?

Yemek borusu (özofagus), mide ve onikiparmak bağırsağının (duodenum) iç yüzeyinin incelendiği bir tetkiktir.

  • Neden yapılır?

Aşağıdaki durumların araştırılmasında kullanılır:

    • Yutma güçlüğü
    • Sürekli mide ağrısı, yanma, mide bulantısı veya kusma
    • Gizli veya fark edilir sindirim sistemi kanaması
    • İstemsiz kilo kaybı
  • Nasıl yapılır?
  • İnce, esnek ve ışıklı bir tüp ucundaki kamera (endoskop), ağız yoluyla hastaya yutturulur ve iç organlar görüntülenir. Aynı zamanda küçük doku örnekleri (biyopsi) alınabilir ya da kanama durdurma, polip alma gibi müdahaleler yapılabilir.
  • Hazırlık:

İşlem öncesi 6–8 saat boyunca yiyecek ve içeceğe ara verilir.

  • İşlem:

Rahatlama için sakinleştirici ilaçlarla sedasyon sağlanır ve hasta işlem ile ilgili hiçbir rahatsızlık hissetmez; gerekli hastalarda lokal anestetik verilebilir.

  • Süre ve sonrası:

İşlemin kendisi genellikle 5–15 dakika sürer; toplam hazırlık, işlem, uyanma ve dinlenme dahil yaklaşık 1–2 saat sürebilir.

Boğazda rahatsızlık, şişkinlik veya hafif yorgunluk hissi olabilir. İşlemden sonra en az 4 saat araç kullanılmaması tavsiye edilir, bu nedenle araç kullanmak için bir refakatçi gerekir.

  1. Alt Sindirim Sistemi Endoskopisi (Kolonoskopi)
  • Ne amaçlanır?

Kalın bağırsak (kolon) ve rektum (bağırsağın son kısmı) iç yüzeyinin esnek bir tüp (kolonoskop) ile incelenmesi işlemidir.

  • Neden yapılır?
    • Bağırsak kanaması
    • Sürekli karın
    • Bağırsak hareketlerinde değişiklik
    • Polip, ülser veya tümör tespiti
    • Kolorektal kanser taraması ve önlenmesinde önemli rol oynar.
  • Hazırlık:
    • İşlemden 1 gün önce temiz sıvı diyeti uygulanır.
    • Laksatif (müshil) ilaçlarla bağırsak boşaltılır.
    • İşlem derin sedasyon eşliğinde uygulanır, hasta herhangi bir ağrı, acı vs. hissetmez.
    • İşlem sonrası bir refakatçi gerekli olabilir.
  1. Kombine Uygulama: Üst ve Alt Endoskopi Aynı Gün

Bu iki işlem, bazen aynı seansta birleştirilir. Hem zaman hem maliyet açısından avantajlıdır.

Riskler ve Olası Komplikasyonlar:

Her iki işlem de genel olarak güvenlidir; ancak aşağıdaki sorunlar nadiren görülebilir:

  • Sedasyona bağlı reaksiyonlar (nefes alma zorluğu, kalp ritmi etkilenmesi)
  • Biyopsi veya polip alımı sonrası hafif kanama
  • Endoskop nedeniyle nadir perforasyon (delinme)
    • İşlem sonrası geçici şişkinlik veya boğaz ağrısı